سیدمحمد رستگاری مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان یزد در یادداشتی نوشت: یزد، شهر جهانی ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو و دارالعباده ایران، این روزها در امتداد حافظه فرهنگی و تاریخی خود، روایتی عمیق و ماندگار از همدلی، احترام و پیوستگی اجتماعی را مرور می‌کند؛ روایتی که در ذهن مردم این دیار با نام رهبر شهید انقلاب اسلامی گره خورده است. این پیوند، نه یک یاد مقطعی، بلکه بخشی از حافظه زنده شهری است که در آن فرهنگ، آیین و هویت در هم تنیده‌اند.

در روزهایی که فضای کشور در حال و هوای آیین‌های سوگواری ماه محرم و مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی قرار دارد، یزد نیز این رخداد را در امتداد سنت‌های دیرپای خود در فرهنگ سوگ و میراث ناملموس بازخوانی می‌کند. در این شهر، سوگ تنها یک احساس فردی نیست، بلکه کنشی اجتماعی و ریشه‌دار است که در قالب آیین‌ها، مشارکت جمعی و همدلی عمومی معنا پیدا می‌کند.

یزد در فرهنگ محرم، چهره‌ای روشن از یک میراث زنده را به نمایش می‌گذارد؛ شهری که در آن نخل‌ها، روضه‌های خانگی، حسینیه‌های تاریخی و آیین‌های کهن سوگواری، تنها نمادهای مذهبی نیستند، بلکه بخش جدایی‌ناپذیر از میراث ناملموس و هویت اجتماعی مردم به شمار می‌آیند. این میراث، قرن‌هاست که در زندگی روزمره مردم جریان دارد و از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است.

در حافظه جمعی مردم یزد، سفر تاریخی دوازدهم دی‌ماه ۱۳۸۶ رهبر معظم انقلاب اسلامی به استان نیز جایگاهی ویژه دارد؛ سفری که با حضور در میدان امیرچقماق، دیدار با اقشار مختلف مردم، علما و نخبگان، و همچنین سفر به شهرستان ابرکوه همراه شد و در ذهن مردم این دیار به عنوان یکی از خاطرات ماندگار اجتماعی ثبت گردید. این حضور، برای بسیاری از مردم، تجربه‌ای از ارتباط نزدیک، توجه و همراهی در فضای اجتماعی استان بود.

در همان سفر، بر ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی مردم یزد تأکید شد؛ ویژگی‌هایی همچون ایمان، سختکوشی، قناعت، پیوند با علم و تلاش مستمر در عرصه‌های مختلف زندگی. این نگاه، در حافظه فرهنگی استان ماندگار شد و در کنار میراث تاریخی و معماری یزد، به بخشی از روایت هویتی این شهر تبدیل شد.

یزد شهری است که میراث در آن تنها در بناهای تاریخی خلاصه نمی‌شود، بلکه در بافت زندگی مردم، در آیین‌ها، در روابط اجتماعی و در حافظه جمعی آنان جریان دارد. از بادگیرها و قنات‌ها تا مساجد و بازارهای سنتی، همه در کنار فرهنگ زیست مردم، تصویری از یک تمدن زنده را شکل داده‌اند؛ تمدنی که در آن تاریخ، نه در گذشته، بلکه در امروز جاری است.

در چنین زمینه‌ای، مفهوم سوگ نیز در یزد صرفاً یک رویداد گذرا نیست، بلکه بخشی از فرهنگ زیسته مردم است؛ فرهنگی که در آن همدلی، احترام و همراهی اجتماعی در قالب آیین‌های جمعی نمود پیدا می‌کند. از این منظر، هر رخداد مهم اجتماعی در ذهن مردم این دیار در امتداد همین میراث معنوی فهم و بازخوانی می‌شود.اکنون نیز در روزهایی که کشور در فضای معنوی محرم و آیین‌های سوگواری و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی قرار دارد، یزد این رخداد را در ادامه همان سنت دیرپای خود معنا می‌کند؛ سنتی که در آن سوگ به تجربه‌ای جمعی و فرهنگی تبدیل می‌شود و در حافظه شهر ماندگار می‌شود.

یزد، دارالعباده ایران، همچنان در امتداد این حافظه زنده ایستاده است؛ حافظه‌ای که در آن میراث، نه صرفاً گذشته‌ای تاریخی، بلکه حقیقتی جاری در زندگی امروز مردم است و پیوند میان انسان، فرهنگ و آیین را در طول زمان حفظ می‌کند.

انتهای پیام/